Dünya Ülkeleri Çapında Sera Gazı Hesaplama Sonuçları

153
Dünya Ülkeleri Çapında Sera Gazı Hesaplama Sonuçları

Dünya Ülkeleri Çapında Sera Gazı Hesaplama Sonuçları

Dünyadaki sera gazı emisyonları karbondioksit, metan, diazotmonooksit ve F-gazlardan oluşmaktadır. Sera gazı hesaplama genellikle karbondioksit eşdeğeri cinsinden yapılmaktadır.

Dünya Bankası tarafından açıklanan verilere göre, 2010 yılında sera gazı emisyonları toplamda 42,3 milyar tondu.

Amerika Çevre Ajansı’nın 2011 yılında açıkladığı sektörel sera gazı hesaplama değerleri ise şu şekildeydi:

  • Tarım: %8
  • Sanayi: %20
  • Ulaşım ve enerji: %61
  • Evsel üretim: %11

IPCC’nin hazırladığı rapora göre, 1970 yılındaki küresel emisyon miktarı 28.7 milyar ton iken 2004 yılında 49 milyar tona yükselmiştir. IPCC 2007 sentez raporunda, sektörel sera gazı hesaplama değerlerini şöyle belirtilmiştir:

  • Tarım: %13,5
  • Sanayi: %19,4
  • Ulaşım ve enerji: %39
  • Evsel üretim: %7,9
  • Ormansızlaşma etkisi: %17,4
  • Atıklar: %2,8

IPCC raporunda tarımın etkisinin daha fazla olmasının nedeni ise sera gazı hesaplama yapılırken ormansızlaşmanın etkisinin de dikkate alınmış olmasıdır. Çünkü ormanların tarım alanına dönüştürülmesi veya başka amaçlar doğrultusunda yok edilmesi sera gazları oluşumuna olumsuz etki yapmaktadır.

IPCC’nin 2010 yılında yayımladığı rapora göre, küresel sera gazı hesaplama sonucunda ortaya çıkan emisyonların farklı coğrafyalar ve ülkeler üzerindeki etkileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

ÜLKE 1000 Ton (CO2 Eşdeğeri)
Çin 10,385.54
Amerika Birleşik Devletleri 6,866.92
AB-27 4,918.07
AB-15 4,024.09
Hindistan 2,326.19
Rusya Federasyonu 2,326.10
Japonya 1,298.89
Brezilya 1,162.62
Almanya 926.67
Endonezya 823.41
İran 727.00
Kanada 726.63
Meksika 688.25
Güney Kore 678.32
İngiltere 627.46
Avustralya 587.53
Güney Afrika 559.65
Fransa 545.19
Suudi Arabistan 542.10
İtalya 514.62
İspanya 407.97
Ukrayna 390.35
Türkiye 385.77
Tayland 381.94
DÜNYA 44,542.69

 

2010 yılı itibariyle Dünya’da en çok emisyon salınımı gerçekleştiren ülkelere baktığımızda Çin, 10,385 milyar ton karbondioksit değeri ile en başta yer almaktadır. Bu miktarı 6,886 milyar ton ile Amerika Birleşik Devletleri ve 4,918 milyar ton ile Avrupa Birliği takip etmektedir.

Diğer bir deyişle, emisyon salınımlarının %50’si bu üçlü tarafından yapılmaktadır. Bu ülkeleri 2,5 milyar ton karbondioksit değeri ile Hindistan ve Rusya takip etmektedir. Brezilya ve Almanya da yüksek emisyon salınımı yapan ülkeler arasındadır.

2011 yılı verilerine göre, Türkiye emisyon salınım değerleri 385 milyon ton civarındaydı. Dünya ülkelerinin sera gazı salınımları göz önünde bulundurulduğunda ülkemiz 21. sırada yer almaktaydı.

Tarım Sektörünün Küresel Ölçekte Sera Gazı Kaynakları İçerisindeki Payı

Tarımdan kaynaklı emisyon, hesaplamalara göre; sera gazı hesaplama yönteminden yöntemine göre farklılık gösterse de, %8 ile %15 arasındadır.

Tarımsal sera gazı kaynakları, bitkisel ve hayvansal kökenli olarak ikiye ayrılmaktadır.

Hayvansal kökenli tarımsal sera gazı hesaplama sonuçlarına göre, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin payının büyük olduğu söylenebilir.

Dahası, hayvancılık sebebiyle oluşan sera gazı emisyonları, tarımsal sera gazı kaynaklarının %70’ini oluşturmaktadır. Mide fermantasyonu, hayvan gübre kullanım yönetimi, otlatma faaliyetleri ve çiftlik gübrelerinin yarattığı emisyonlar hayvancılık faaliyetlerine bağlı sera gazı hesaplama işlemlerine dâhil edilmektedir.

Öte yandan, bitkisel kökenli sera gazı emisyonlarının payı %30’dur. Çeltik tarımı, işlenmiş organik toprak, sentetik gübreler, anız yakılması ve ürün atıkları bitkisel kökenli sera emisyonlarının kaynağıdır.

Tarımsal sera gazı küresel ölçekte toplam 10 kaynaktan ortaya çıkmaktadır. Bu kaynaklar içinde en büyük payı hayvansal kökenli bir tarımsal sera gazı olan ve mide fermantasyonu sonucu oluşan metan gazıdır. Çünkü mide fermantasyonunun tarımsal sera gazları içindeki payı %38,8 olarak hesaplanmaktadır.

Hayvansal kökenli sera gazlarının %15,44’ünün otlatma faaliyetleri sonucu ortaya çıkan gazlar oluşturmaktadır. Diğer kaynaklara değerlendirildiğinde, toplam tarımsal sera gazlarının %6,77’si hayvan gübresi kullanımından, %3,47’si ise çiftlik gübresi kullanımından ortaya çıkmaktadır.

Bitkisel kökenli tarımsal sera gazlarına bakıldığında, ilk sıra %13,58’lik pay ile sentetik gübre kullanımına verilmektedir. Çeltik tarımı sonucu doğaya salınan gazların emisyonu %9,78, savana alanların yanması durumlarında ortaya çıkan sera gazlarının oranı ise %5,38’dir. Bu oranları, %3,69 ile ürün artıkları ve 2,48 ile topraktan doğaya salınan sera gazları takip etmektedir.

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Your Name:*

Your Website

Your Comment