Su Ayak İzi Çeşitleri ve Kullanım Alanları

77
Su Ayak İzi Çeşitleri ve Kullanım Alanları

Su Ayak İzi Çeşitleri ve Kullanım Alanları

Su ayak izi, dünyada ilk kez UNESCO-IHE’de Arjen Hoekstra tarafından 2002 yılında ortaya atılan bir kavramdır.  Su ayak izi yalnızca hacme değil aynı zamanda kullanılan suyun türüne, nerede ve ne zaman kullanıldığına da bağlıdır. Bu bağlamda, bir üreticinin veya bir tüketicinin su ayak izinden söz etmek mümkündür.

Su Ayak İzi Nedir?

Buharlaşma dâhil birim zamanda harcanan ve kirletilen su miktarıyla ölçülen bir kavramdır. Bir bireyin, iş kolunun veya toplumun su ayak izi, tüketilen malların ve hizmetlerin üretiminde kullanılan toplam temiz su kaynağının miktarıdır.

Mavi Su Ayak İzi

Mavi su ayak izi, bir malı üretirken kullanılan yer altı ve yer üstü tatlı su kaynaklarının toplam hacmini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Geleneksel olarak, tatlı su denildiği zaman anlaşılması gereken su kaynaklarıdır.

Yeşil Su Ayak İzi

Yeşil su ayak izi, bir malı üretirken kullanılan toplam yağmur suyunun hacmini ifade etmek için kullanılan bir tabirdir. Bir bölgenin yağış miktarı yeşil su talebini ve arzını doğrudan etkilediği için yeşil su gereksinimi belirlenirken iklim değişiklikleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

Gri Su Ayak İzi

Gri su ayak izi, kirliliğe yönelik kullanılan bir söylemdir. Mevcut su kalitesi standartlarına bağlı olarak, kirlilik yükünün azaltılması için kullanılması gereken tatlı su miktarını ifade etmek için kullanılır. Yani gri su nüfus ve endüstriyel büyümeyle doğrudan ilişkilidir.

Türkiye’nin Su Ayak İzi

Türkiye’de günlük kişi başına düşen, içme ve kullanım amacıyla tüketilebilecek su miktarı 216 litredir. Mal ve hizmetler aracılığıyla tüketilebilecek kişi başına düşen su miktarı ise 5416 litredir.

Mal ve hizmetler aracılığı denirken, bir malın son kullanıcıya varıncaya kadar geçirdiği tüm süreçlerde kullanılan su miktarı ifade edilmektedir. Örneğin, bir tişört üretiminde pamuk hammaddesinin üretiminden ipliğin kumaş olması ve kumaşın tekstil tezgâhında dokunması sürecine kadar geçen sürede kullanılan su miktarı kastedilmektedir.

Türkiye’de en çok tüketilen birkaç ürünün su ayak izini incelemek gerekirse;

  • 1 bardak süt (250 ml) üretimi için %85’i yeşil, %8’i mavi ve %7’si gri olmak üzere 225 litre su tüketimi olmaktadır.
  • 1 kilo tavuk eti üretimi için %82’si yeşil, %7’si mavi ve %11’i gri olmak üzere 4325 litre su tüketimi olmaktadır.
  • 1 fincan kahvenin üretimi için %96’sı yeşil, %1’i mavi, %3’ü gri olmak üzere 130 litre su tüketimi olmaktadır.
  • 1 pamuklu tişört üretimi için (250 gr) %54’ü yeşil, %33’ü mavi ve %13’ü gri olmak üzere 2720 litre su tüketimi olmaktadır.
  • 1 kot pantolon üretimi için (1kg) %45’i yeşil, %41’i mavi ve %14’ü gri olmak üzere 10.850 litre su tüketimi olmaktadır.
  • 1 kilo sığır etinin üretimi için %94’ü yeşil , %4’ü mavi ve %2’si gri olmak üzere 15.415 litre su tüketimi olmaktadır.
  • 1 kilo çikolata üretimi için %98’i yeşil, %1’i mavi, %1’i gri olmak üzere 17.196 litre su tüketimi olmaktadır.

Türkiye su zengini ülkeler arasında değildir. Özellikle hızla büyüyen şehirleri, artan nüfusu ve gelişen sanayisi dolayısıyla Türkiye’nin 2030 yılında su kıtlığı yaşayan bir ülke olacağı tahmin edilmektedir. Bu bakımdan, su kaynakları için sürdürülebilir planlar yapılması ve uygulanması çok önemlidir.

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Your Name:*

Your Website

Your Comment