Tarım Sektöründe Karbon Emisyonu Hesaplama

80
Tarım Sektöründe Karbon Emisyonu Hesaplama

Tarım Sektöründe Karbon Emisyonu Hesaplama

Türkiye İstatistik Kurumu’nun tarım sektöründe karbon emisyonu envanterine göre 2013 yılında toplam emisyon karbondioksit eşdeğeri 459,1 milyon tondur.

Bu değer içindeki en büyük pay %67,8 ile enerji sektörüne aittir. Enerji kaynaklı emisyonlara bakıldığında endüstriyel işlemlerin karbon emisyonu hesaplama sonucu %15,7, ürün kullanımı kaynaklı karbon emisyonu hesaplama sonucu %5,7 ve tarımsal faaliyetler %5,7 olarak ortaya konmuştur.

Türkiye’de tarım sektöründen kaynaklı oluşan sera gazlarının oluşumu genellikle N2O ve CH4 gazlarında görülmektedir. Tarımsal faaliyetlerde NO2 sera gazı salınımı oranı %79,4 ve CH4 salınımı %46,5’tir.

Tarımsal üretim faaliyetleri oluşan sera gazı salınımları 3 ana başlık altında incelenmektedir:

  • Çeltik tarlaları,
  • Diğer tarımsal faaliyetler ve
  • Hayvancılık.

Diğer tarımsal faaliyetlerden kasıt; tarımsal atıkların veya savanların yakılması, toprakta azotlu gübre kullanılması ve biokütlenin açık alanlarda yakılmasıdır.

Küresel ısınmaya yol açan sera gazları; fosil yakıtların yakılması, çimento gibi kimyasalların üretim ve sanayi faaliyetleri, taşımacılık ve ulaşım, arazi kullanımlarındaki değişiklikler, katı atık yönetimi, tarımsal üretim faaliyetleri (anız yakma, çeltik üretimi, gübreleme ve hayvancılık) gibi etkinliklerden ortaya çıkmaktadır.

Karbon Emisyonu Hesaplama: Anız Yakılması

Karbon emisyonu hesaplama sonucunda uygulanması gereken azaltma politikalarında üreticilerin bilinçlendirilmesi esas alınmalıdır. Örneğin, tarlalarda üretimden sonra üreticilerin kolay sürüm sağlaması amacıyla tohum yatağı oluşturma faaliyetlerinde yabancı otlar ve anız yakılmaktadır. Bu durum, topraktaki organik maddelerin büyük bölümünü yok etmekle kalmamakta, aynı zamanda atmosfere çok miktarda karbondioksit salınımına neden olmaktadır.

Mevcut yasal düzenlemelerde anız yakılmasına yönelik birçok yönetmelik olmasına rağmen hala tarım sektöründe çalışan pek çok üretici anız yakma faaliyetlerini sürdürmektedir.

Fosil yakıtların yakılması, tropik orman yangınları ve orman yangınlarından toplamda %19 oranında daha az sera gazı salınımına neden olmaktadır. Aradaki az fark gösteriyor ki anız yakmak küçümsenemeyecek boyutta karbon emisyonuna neden olmaktadır.

Karbon Emisyonu Hesaplama: Azotlu Gübre Kullanılması

Azotlu gübre kullanımı konusuna bakıldığında, artan dünya nüfusunun ihtiyaçlarına cevap verilebilmesi için bir zorunluluk olduğu söylenebilir. Ancak çok düşük oranlardaki azotlu gübre kullanımı bile önemli çevresel sorunlara yol açabilmektedir.

Azotlu gübre, toprağın ve suyun kalitesini bozarken, yer altı ve yer üstü su kaynaklarını da kirletmektedir. Biyolojik çeşitliliği azaltırken ve hava kirliliğine yol açarken, sera gazı emisyonunu da önemli ölçüde artırmaktadır.

Özetle, ülkemizde gerçekleştirilen bilinçsiz tarım faaliyetleri yalnızca insanları değil tüm canlıları olumsuz yönde etkilemektedir. Azotlu gübre kullanımından kaynaklı kayıpların azaltılması, azot kirliliğinin düşürülmesi ve karbon emisyonu hesaplama sonuçlarının dengeli hale getirilebilmesi için azotlu gübre kullanılmamalıdır;

  • Yavaş ve kontrollü salınımlı gübre kullanılmalıdır.
  • Üreaz inhibitörleri tercih edilmeli ile nitrifikasyon yöntemi uygulanmalıdır.

Endişe Seviyesi Giderek Artıyor, Ne Yapmalı?

İklim değişikliği ve küresel ısınma, ülkemizin ve dünyamızın sürdürülebilir geleceği açısından oldukça endişe duyulan konular arasında yer almaktadır. Doğanın insan kaynaklı kirletilmesi karbon emisyonu hesaplama sonuçlarını artırmakta, sera gazı etkileri küresel ısınmayı ve iklim değişikliklerindeki hareketi hızlandırmakta ve gelecek nesillerin gezegeni tehlikeye girmektedir.

Tarım sektöründeki faaliyetler dolayısıyla oluşan sera gazı miktarı diğer sektörlerle kıyaslandığında az gibi görünse de aslında ihmal edilemeyecek seviyelerdedir.

Tarım uygulamalarından oluşan karbon ayak izini azaltmak için uygulanabilecek pek çok yöntem bulunmaktadır. Hala bir ümit varken, giderek artan endişe seviyesi karşısında tarım sektöründe çalışan kişilerin sera gazı salınımını azaltmak için neler yapılabileceğine bakalım:

  • Besi sığırı ve süt sığırı çiftliklerinde yer alan hayvanlar, beslenme rejimleriyle ilintili bir şekilde fazla veya az miktarlarda sera gazı salınımı yapmaktadır. Hayvancılık alanında kullanılan besin katkı maddeleri seçilirken salınan metan gazını azaltıcı uygulamalar tercih edilmelidir.
  • Hayvancılıktan kaynaklanan metan gazı salınımına neden olan bir diğer etmen de hayvan dışkılarıdır. Özellikle biyogaz üretimi için uygun kabul edilen hayvan dışkısı, anaerobik arıtma yöntemiyle biyogaz üretilmesi alanında başarıyla kullanılabilmektedir.
  • Çeltik yetiştiriciliği uygulamaları da yüksek miktarda sera gazı salınımına neden olmaktadır. Bu nedenle, aralıklı sulama yöntemi gibi farklı alternatifler tercih edilmelidir.
  • Tarımsal uygulamalar esnasında yapılan anız yakma konusu da oldukça yüksek miktarda sera gazı salınımına neden olmaktadır. Bu alanda, yasal düzenlemelerin katı bir biçimde uygulanmaya başlanması ve üreticilerin bilinçlendirilmesi anız yakımı dolayısıyla oluşan sera gazı salınımını azaltmak için uygulanabilecek yöntemlerden biridir.
Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Your Name:*

Your Website

Your Comment